તંત્રી લેખ : જિજ્ઞેશભાઈ કાલાવડિયા.
તાજેતરમાં પાટનગરમાં આયોજિત એઆઈ સમિટમાં વૈશ્વિક ટેકનોલોજી લીડર્સે આ વિષય પર ગહન ચર્ચા કરી હતી. ટૂરિંગના ફાઉન્ડર અને સીઈઓ જોનાથન સિદ્ધાર્થે આ પરિવર્તનને ‘નોકરીઓના ફોર્મ શિફ્ટ’ તરીકે ઓળખાવ્યું છે. તેમનું માનવું છે કે જો પરંપરાગત નોકરીની પદ્ધતિઓમાં સમયસર ફેરફાર કરવામાં નહીં આવે, તો મોટા પાયે રોજગારી ગુમાવવાનો ભય ચોક્કસપણે રહેલો છે. ખાસ કરીને યુવા પેઢી માટે હવે માત્ર ડિગ્રી પૂરતી નથી; તેમણે ‘સ્કિલ બેઝ્ડ ફોકસ’ એટલે કે કૌશલ્ય આધારિત કાર્યશૈલી અપનાવવી પડશે. AI ના કારણે એવી નોકરીઓ જોખમમાં છે જે પુનરાવર્તિત (Repetitive) અને મેન્યુઅલ છે, પરંતુ તેની સામે એવી નવી તકો પણ સર્જાઈ રહી છે જે ડેટા વિશ્લેષણ અને AI આઉટપુટના નિરીક્ષણ સાથે જોડાયેલી છે.
ટેસ્ટિંગથી રિયલ વર્ક તરફનું પ્રયાણ
વર્ષ ૨૦૨૪ અને ૨૦૨૫ એ AI માટે સંક્રાંતિકાળ સાબિત થઈ રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, ગયું વર્ષ AI ના વિવિધ મોડેલ્સના ટેસ્ટિંગ માટેનું હતું, જ્યારે આ વર્ષે તે વાસ્તવિક કામગીરી (Real-world implementation) માં રફતાર પકડી રહ્યું છે. ભારતના સંદર્ભમાં જોઈએ તો, અહીં ‘AI ક્રાઈસીસ’ કરતા ‘AI તકો’ વધુ દેખાઈ રહી છે. આપણે હવે ‘હ્યુમન નોલેજ’ (માનવ જ્ઞાન) થી ‘ગેટ વર્ક પ્રોડક્ટિવિટી’ (કાર્ય ઉત્પાદકતા) તરફ શિફ્ટ થઈ રહ્યા છીએ. અગાઉ જે કામ કરવામાં માનવ કલાકોનો વ્યય થતો હતો, તે હવે AI એજન્ટો દ્વારા ગણતરીની મિનિટોમાં ચોકસાઈપૂર્વક થઈ રહ્યું છે. આ બદલાવમાં કર્મચારીઓની ભૂમિકા હવે કામ કરવાને બદલે AI દ્વારા તૈયાર થયેલા આઉટપુટને વેરિફાઈ અને સુપરવાઈઝ કરવાની બની રહી છે.
નાણાકીય રોકાણ અને વળતરનું ગણિત
ઈન્ડિયાસ્પોરાના ફાઉન્ડર રંગાસ્વામીએ આર્થિક પાસા પર ભાર મૂકતા જણાવ્યું કે, ડેટા સેન્ટર્સ અને AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં અંદાજે ૧ ટ્રિલિયન ડોલરના જંગી રોકાણની અપેક્ષા છે. જોકે, રોકાણકારો માટે અત્યારે સૌથી મોટો પ્રશ્ન ‘રીટર્ન ઓન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ’ (ROI) નો છે. હાલમાં હાઈપરસ્કેલર અને AI સ્ટાર્ટઅપ્સની આવક તેમના પર કરવામાં આવેલા રોકાણની સરખામણીએ ઘણી ઓછી છે. આ પરિસ્થિતિમાં ઉદ્યોગોએ ધીરજ રાખવી પડશે, કારણ કે AI માં રોકાણ એ લાંબા ગાળાની પ્રક્રિયા છે. આ ક્ષેત્રમાં ટકી રહેવા માટે માત્ર ઉત્સાહ નહીં, પણ નક્કર રેવન્યુ મોડેલ અને નાણાકીય શિસ્તની આવશ્યકતા રહેશે.
ભવિષ્યની દિશા: હેલ્થ સેક્ટર અને શિક્ષણમાં પરિવર્તન
AI ની અસર માત્ર આઈટી સેક્ટર પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ હેલ્થકેર જેવા મહત્વના ક્ષેત્રોમાં પણ ક્રાંતિકારી ફેરફારો આવવાની શક્યતા છે. સચોટ નિદાનથી લઈને પર્સનલાઈઝ્ડ ટ્રીટમેન્ટ સુધી AI મોટી ભૂમિકા ભજવશે. આ સાથે જ, ભારત સરકાર માટે પણ આ સમય જાગૃત થવાનો છે. સરકારી વહીવટી તંત્રમાં સુધારા, રાષ્ટ્રીય હિતોની રક્ષા અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે AI ના સમન્વય માટે મોટા પાયે રોકાણ અને વ્યૂહરચના ઘડવી અનિવાર્ય છે. શ્રમિકો અને કર્મચારીઓએ પણ સમયની સાથે કદમ મિલાવવા AI ની તાલીમ લેવી પડશે, જેથી તેઓ આ નવી ટેકનોલોજીના યુગમાં અપ્રસ્તુત ન થઈ જાય.
નિષ્કર્ષ:
AI એ માત્ર એક મશીન નથી, પણ માનવ ક્ષમતામાં વધારો કરનારું સાધન છે. જો આપણે યોગ્ય કૌશલ્ય કેળવીશું અને ટેકનોલોજી સાથે અનુકૂલન સાધીશું, તો રોજગારીનું સંકટ તકમાં ફેરવાઈ શકે છે.
