ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના વર્તમાન સંઘર્ષ (જેમાં ઇઝરાયલ પણ સામેલ છે) ની ભારત પર અસરો વિશે વાત કરીએ તો, આ તાજેતરની ઘટનાઓ (ફેબ્રુઆરી 2026માં શરૂ થયેલી) છે જેમાં અમેરિકા-ઇઝરાયલના હુમલા અને ઈરાનના પલટવાર છે. આ સંઘર્ષ હજુ પૂર્ણ યુદ્ધના સ્વરૂપમાં નથી, પરંતુ તેની અસરો ભારત પર પડી રહી છે. અહીં મુખ્ય અસરોનું વર્ણન છે:
### 1. આર્થિક અસરો:
– **તેલના ભાવમાં વધારો**: ભારત તેના 90% ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે છે, અને તેમાંથી મોટા ભાગનું સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી આવે છે. આ સંઘર્ષને કારણે તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થઈ શકે છે, જે ભારતમાં ઇંધણના ભાવ, મોંઘવારી અને વેપારી અસંતુલન વધારશે. વાર-રિસ્ક પ્રીમિયમ ત્રણ ગણા વધી ગયા છે, જે ફ્રેઇટ અને વીમા ખર્ચ વધારશે.
– **વેપાર અને સપ્લાય ચેઇનમાં વિક્ષેપ**: આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં અડચણો આવી શકે છે, જેમ કે આયાત-નિકાસમાં વિલંબ અને વધુ ખર્ચ. ભારતના નિકાસી સાંકળો પર અસર પડી
શકે છે.
– **રૂપિયાનું અવમૂલ્યન અને વર્તમાન ખાતાનું ખોટ**: તેલના વધતા બિલને કારણે કરંટ અકાઉન્ટ ડેફિસિટ વધશે, અને રૂપિયો દબાણમાં આવી શકે છે.
– **સ્ટોક માર્કેટમાં અસ્થિરતા**: શેરબજારમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે, કારણ કે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વધશે.
– **રસોઈ ગેસ અને સબસિડી**: ગેસના ભાવ વધવાથી સરકારી સબસિડીમાં વધારો થશે, જે નાણાકીય ગણતરી પર અસર કરશે.
– **વૈશ્વિક મંદીનું જોખમ**: લાંબા સમયના સંઘર્ષથી વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં મંદી આવી શકે છે, જે ભારતને અસર કરશે.
### 2. વિમાનવ્યવહાર અને પ્રવાસ અસરો:
– **ફ્લાઇટ્સમાં વિક્ષેપ**: મિડલ ઇસ્ટમાં એરસ્પેસ પ્રતિબંધને કારણે ભારતીય એરલાઇન્સની આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ રદ્દ થઈ રહી છે. 1 માર્ચે 444 જેટલી ફ્લાઇટ્સ રદ્દ થવાની અપેક્ષા છે. ભારતીય પ્રવાસીઓ મિડલ ઇસ્ટમાં અટવાયા છે અને તેઓને મિસાઇલ્સના જોખમનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
### 3. વિદેશમાં રહેતા ભારતીયો પર અસર:
– **સુરક્ષા અને રેમિટન્સ**: ગલ્ફ દેશોમાં રહેતા લાખો ભારતીયોની સુરક્ષા જોખમમાં છે. જો GCC અર્થતંત્રોને અસર થશે તો રેમિટન્સ (વિદેશી કમાણી) ઘટી શકે છે. ભારત સરકારે ઈરાનમાં રહેતા ભારતીયોને ચેતવણી આપી છે અને ખાલી કરવાની સલાહ આપી છે.
### 4. રાજદ્વારી અસરો:
– **સંતુલન જાળવવું**: ભારત અમેરિકા, ઈરાન અને ઇઝરાયલ સાથે સંબંધો જાળવી રહ્યું છે. તેને રાજદ્વારી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જેમ કે ઈરાન સાથેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને અસર. ભારતે તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવા અને નાગરિકોની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવા જણાવ્યું છે.
આ અસરો સંઘર્ષની અવધિ અને તીવ્રતા પર આધારિત છે. ભારત વૈવિધ્યસભર તેલ સ્ત્રોતો અને વ્યૂહાત્મક અનામતો દ્વારા કેટલીક અસરોને ઘટાડી શકે છે, પરંતુ લાંબા સમયના સંઘર્ષથી વધુ મુશ્કેલીઓ આવી શકે છે.
